Aydın'da 1970 modeli cipler yük taşıyor

Aydın'ın verimli dağlık kesimlerinde, 1970 yılında üretimi sona eren yeşil cipler, köylüler için vazgeçilmez bir ulaşım ve yük taşıma aracı olmaya devam ediyor. Şehir merkezlerinde yeni nesil araçlar tercih edilirken, kestane, incir ve zeytin üretiminin yoğun olduğu kırsal bölgelerde bu eski model araçlara olan bağlılık sürüyor. Sanayideki tamirciler, aylarca süren titiz çalışmalarla baştan aşağı yeniledikleri 70 yaşını aşkın cipleri, ilk günkü performansıyla sahiplerine teslim ediyor.

Türkiye'de kişi başına düşen araç sayısı bakımından önde gelen illerden biri olan Aydın'da, cip tamircileri yoğun talep nedeniyle randevu sistemiyle çalışıyor. En yenisi 52 yıllık olan bu araçların bakımını üstlenecek usta sayısının azalması, mesleğin önemini artırıyor. Yedek parça teminindeki zorluklara rağmen, 1952'de trafiğe çıkan araçlar bile yenilenerek yeniden kullanıma kazandırılıyor.

Cip tamirciliği mesleğini babasından öğrenen ve oğluna aktaran Gürbüz Özince, eski ciplerin tamirinin özel bir ustalık gerektirdiğini vurguladı. Özince, Türkiye'de ciplerin 75 yıldır kullanıldığını hatırlatarak, ailelerinin bu mesleği üç kuşaktır sürdürdüğünü belirtti. Babası Necati Özince'nin 1970-75 yıllarında arkadaşlarının araçlarını tamir etmesiyle mesleğe başladığını anlatan Gürbüz Özince, "Eskiden Aydın merkez Ramazanpaşa Mahallesi'nde cipçiler durağı varmış. Babam da burada cipçi imiş. Tamir işinden anladığı için kendi aracını kendisi tamir ederken, arkadaşlarının da araçlarını tamir etmeye başlayınca meslek değiştirmiş. Yıllarca bu mesleği icra etti. Bu arada babam beni de yetiştirdi. Ben de oğlum Necati'yi yetiştirdim. Oğlumla birlikte 70 yıllık eski cipleri baştan aşağı yeniliyoruz" dedi.

Necati Özince, ABD ordusu için 1941'de geliştirilen ve 1951'den itibaren Türkiye'de üretilen CJ serisi araçların, dayanıklılığı ve manevra kabiliyetiyle öne çıktığını ifade etti. 1970 sonrası üretimi duran bu araçların, özellikle Aydın ve Karadeniz'in engebeli arazilerinde çiftçiler tarafından miras yoluyla nesilden nesile aktarıldığını belirten Özince, yeni araçların yüksek maliyeti ve dayanıklılık eksikliği nedeniyle tarımsal kullanımda yetersiz kaldığını kaydetti. Özince, "1941 yılında ABD ordusu için imal edilen hafif, manevra kabiliyeti yüksek ve sağlam ciplerin CJ serisinde 8 ayrı modeli geliştirilip üretildi. Bu araca benzer özellikteki aşırı lüks olmayan ancak çok dayanıklı araçların üretimi Türkiye'de de 1970 yılına kadar devam etti. 1970 yılından sonra üretilmeyen araçlar yoğun olarak dağların verimli olduğu Aydın ve Karadeniz bölgesinde kullanılıyor. Yeni araçlar hem çok pahalı hem de fazla dayanıklı olmadığı için tarım sektöründe kullanılamıyor. Genellikle yaylalardaki çiftçiler tarafından kullanılan birçok araç halen miras yoluyla babadan oğula geçiyor. Özellikle arazisi engebeli ve yolu kötü olan bölgelerde cipler çiftçinin göz bebeği durumunda" diyerek eski ciplerin Aydın'da halen yoğun ilgi gördüğünü söyledi.

TürkAta Haber Ajansı
Ege Gündemi